杜子春 — Đỗ Tử Xuân

Bạn đang học tiếng Nhật và muốn đọc truyện “thật” nhưng sợ tra từ mệt nghỉ? Chuyên mục Đọc song ngữ Nhật – Việt ra đời cho bạn: nguyên văn tác phẩm kinh điển Nhật Bản (đã hết bản quyền), furigana gắn trên toàn bộ kanji, bản dịch tiếng Việt đặt ngay dưới từng đoạn, và bảng từ vựng chọn lọc theo trình độ JLPT. Cứ đọc câu tiếng Nhật trước, kẹt thì liếc xuống bản dịch — không cần mở từ điển.


芥川龍之介 (Akutagawa Ryūnosuke) — Bản dịch tiếng Việt & chú thích từ vựng

一

或ある春はるの日暮ひぐれです。唐とうの都みやこ洛陽らくようの西にしの門もんの下したに、ぼんやり空そらを仰あおいでいる、一人ひとりの若者わかものがありました。若者わかものは名なを杜子春とししゅんといって、元もとは金持かねもちの息子むすこでしたが、今いまは財産ざいさんを費つかい尽つくして、その日ひの暮くらしにも困こまる位くらい、憐あわれな身分みぶんになっているのです。

Một buổi chiều tà mùa xuân. Dưới cổng tây kinh đô Lạc Dương của nhà Đường, có một chàng trai trẻ đang thẫn thờ ngước nhìn trời. Chàng tên là Đỗ Tử Xuân, vốn là con nhà giàu, nhưng nay đã tiêu tán sạch gia sản, lâm vào cảnh khốn cùng đáng thương, đến miếng ăn qua ngày cũng chật vật.

何なにしろその頃ころ洛陽らくようといえば、天下てんかに並ならぶもののない、繁昌はんじょうを極きわめた都みやこですから、往来おうらいにはまだしっきりなく、人ひとや車くるまが通とおっていました。門もん一いっぱいに当あたっている、油あぶらのような夕日ゆうひの光ひかりの中なかに、老人ろうじんのかぶった紗しゃの帽子ぼうしや、土耳古トルコの女おんなの金きんの耳環みみわや、白馬はくばに飾かざった色糸いろいとの手綱たづなが、絶たえず流ながれて行いく容子ようすは、まるで画えのような美うつくしさです。

Thuở ấy, Lạc Dương là kinh đô phồn hoa bậc nhất, thiên hạ không đâu sánh bằng, nên đường sá vẫn nườm nượp người xe qua lại. Trong ánh chiều sóng sánh như dầu trải kín cả cổng thành, chiếc mũ the của cụ già, đôi khuyên vàng của cô gái Thổ Nhĩ Kỳ, dải cương tơ ngũ sắc trang hoàng trên lưng ngựa trắng — tất cả trôi chảy không ngừng, đẹp như một bức tranh.

「日ひは暮くれるし、腹はらは減へるし、その上うえもうどこへ行いっても、泊とめてくれる所ところはなさそうだし――こんな思おもいをして生いきている位くらいなら、一いっそ川かわへでも身みを投なげて、死しんでしまった方ほうがましかも知しれない」杜子春とししゅんはひとりさっきから、こんな取とりとめもないことを思おもいめぐらしていたのです。

“Trời thì sắp tối, bụng thì đói, mà đi đâu chắc cũng chẳng ai chứa mình qua đêm. Sống mà khổ sở thế này, chi bằng gieo mình xuống sông chết quách còn hơn.” Từ nãy giờ, Đỗ Tử Xuân cứ một mình lan man những ý nghĩ vẩn vơ như thế.

するとどこからやって来きたか、突然とつぜん彼かれの前まえへ足あしを止とめた、片目眇かためすがめの老人ろうじんがあります。それが夕日ゆうひの光ひかりを浴あびて、大おおきな影かげを門もんへ落おとすと、じっと杜子春とししゅんの顔かおを見みながら、「お前まえは何なにを考かんがえているのだ」と、横柄おうへいに声こえをかけました。「私わたしですか。私わたしは今夜こんや寝ねる所ところもないので、どうしたものかと考かんがえているのです」老人ろうじんは暫しばらく何事なにごとか考かんがえているようでしたが、やがて、往来おうらいにさしている夕日ゆうひの光ひかりを指ゆびさしながら、「ではおれが好いいことを一ひとつ教おしえてやろう。今いまこの夕日ゆうひの中なかに立たって、お前まえの影かげが地ちに映うつったら、その頭あたまに当あたる所ところを夜中よなかに掘ほって見みるが好いい。きっと車くるまに一いっぱいの黄金おうごんが埋うまっている筈はずだから」「ほんとうですか」杜子春とししゅんは驚おどろいて、伏ふせていた眼めを挙あげました。ところが更さらに不思議ふしぎなことには、あの老人ろうじんはどこへ行いったか、もうあたりにはそれらしい、影かげも形かたちも見当みあたりません。

Bỗng từ đâu chẳng rõ, một ông lão chột mắt lé dừng chân trước mặt chàng. Ông lão tắm trong ánh chiều, đổ chiếc bóng dài lên cổng thành, nhìn xoáy vào mặt Đỗ Tử Xuân, hỏi trống không: “Ngươi đang nghĩ gì đấy?” — “Tôi ư? Tôi đang nghĩ tối nay không có chỗ ngủ, chẳng biết phải làm sao.” Ông lão trầm ngâm chốc lát, rồi chỉ tay vào vệt nắng chiều trải trên đường: “Vậy ta mách cho một điều hay. Bây giờ ngươi đứng vào giữa vệt nắng này, khi bóng ngươi in xuống đất, hãy nhớ chỗ cái đầu của bóng; nửa đêm cứ ra đó mà đào. Chắc chắn có cả một xe vàng chôn dưới ấy.” — “Thật vậy sao?” Đỗ Tử Xuân kinh ngạc ngẩng phắt đôi mắt đang cụp xuống lên. Nhưng kỳ lạ hơn nữa: ông lão ấy đã đi đâu mất, quanh đó chẳng còn thấy bóng dáng nào tựa như thế nữa.

二

杜子春とししゅんは一日いちにちの内うちに、洛陽らくようの都みやこでも唯一人ただひとりという大金持おおがねもちになりました。あの老人ろうじんの言葉通ことばどおり、夕日ゆうひに影かげを映うつして見みて、その頭あたまに当あたる所ところを、夜中よなかにそっと掘ほって見みたら、大おおきな車くるまにも余あまる位くらい、黄金おうごんが一山ひとやま出でて来きたのです。大金持おおがねもちになった杜子春とししゅんは、すぐに立派りっぱな家いえを買かって、玄宗皇帝げんそうこうていにも負まけない位くらい、贅沢ぜいたくな暮くらしをし始はじめました。

Chỉ trong một ngày, Đỗ Tử Xuân trở thành đại phú hào có một không hai của cả kinh thành Lạc Dương. Đúng như lời ông lão, chàng soi bóng mình dưới nắng chiều, nửa đêm lén ra đào chỗ đầu bóng — quả nhiên moi lên được cả một núi vàng, chất một cỗ xe lớn cũng không hết. Thành đại phú, Đỗ Tử Xuân lập tức tậu dinh thự nguy nga, sống xa hoa chẳng kém gì vua Đường Huyền Tông.

蘭陵らんりょうの酒さけを買かわせるやら、桂州けいしゅうの竜眼肉りゅうがんにくをとりよせるやら、日ひに四度よたび色いろの変かわる牡丹ぼたんを庭にわに植うえさせるやら、白孔雀しろくじゃくを何羽なんばも放はなし飼がいにするやら――その贅沢ぜいたくを一々いちいち書かいていては、いつになってもこの話はなしがおしまいにならない位くらいです。するとこういう噂うわさを聞きいて、今いままでは路みちで行ゆき合あっても、挨拶あいさつさえしなかった友ともだちなどが、朝夕あさゆう遊あそびにやって来きました。半年はんとしばかり経たつ内うちには、洛陽らくようの都みやこに名なを知しられた才子さいしや美人びじんが多おおい中なかで、杜子春とししゅんの家いえへ来こないものは、一人ひとりもない位くらいになってしまったのです。

Nào sai người mua rượu Lan Lăng, nào cho đặt long nhãn Quế Châu, nào trồng trong vườn thứ mẫu đơn mỗi ngày đổi màu bốn bận, nào thả nuôi hàng đàn công trắng — kể tỉ mỉ từng món xa hoa ấy thì câu chuyện này chẳng bao giờ hết. Nghe tiếng đồn, những “bạn bè” trước kia gặp giữa đường còn chẳng buồn chào, giờ sớm tối kéo đến chơi. Chừng nửa năm sau, trong đám tài tử giai nhân nức tiếng kinh thành Lạc Dương, gần như không sót một ai chưa từng đặt chân đến nhà Đỗ Tử Xuân.

しかしいくら大金持おおがねもちでも、御金おかねには際限さいげんがありますから、さすがに贅沢家ぜいたくかの杜子春とししゅんも、一年いちねん二年にねんと経たつ内うちには、だんだん貧乏びんぼうになり出だしました。そうすると人間にんげんは薄情はくじょうなもので、昨日きのうまでは毎日まいにち来きた友ともだちも、今日きょうは門もんの前まえを通とおってさえ、挨拶あいさつ一ひとつして行いきません。ましてとうとう三年目さんねんめの春はる、又また杜子春とししゅんが以前いぜんの通とおり、一文無いちもんなしになって見みると、広ひろい洛陽らくようの都みやこの中なかにも、彼かれに宿やどを貸かそうという家いえは、一軒いっけんもなくなってしまいました。

Nhưng giàu đến mấy thì tiền cũng có hạn; tay chơi cỡ Đỗ Tử Xuân, qua một năm, hai năm, cũng dần khánh kiệt. Mà lòng người thì bạc bẽo: đám bạn hôm qua còn ngày ngày lui tới, hôm nay đi ngang cổng cũng chẳng buồn chào lấy một tiếng. Rồi đến mùa xuân năm thứ ba, khi Đỗ Tử Xuân lại trắng tay như xưa, thì giữa kinh thành Lạc Dương rộng lớn, không còn lấy một mái nhà nào chịu chứa chàng trọ. Đừng nói cho trọ — ngay một bát nước lã cũng chẳng ai bố thí.

そこで彼かれは或日あるひの夕方ゆうがた、もう一度いちどあの洛陽らくようの西にしの門もんの下したへ行いって、ぼんやり空そらを眺ながめながら、途方とほうに暮くれて立たっていました。するとやはり昔むかしのように、片目眇かためすがめの老人ろうじんが、どこからか姿すがたを現あらわして、「お前まえは何なにを考かんがえているのだ」と、声こえをかけるではありませんか。老人ろうじんは同おなじように影かげの胸むねに当あたる所ところを教おしえると、今度こんどもまた人ひとごみの中なかへ、掻かき消けすように隠かくれてしまいました。杜子春とししゅんはその翌日よくじつから、忽たちまち天下第一てんかだいいちの大金持おおがねもちに返かえりました。と同時どうじに相変あいかわらず、仕放題しほうだいな贅沢ぜいたくをし始はじめました。ですから車くるまに一いっぱいにあった、あの夥おびただしい黄金おうごんも、又また三年さんねんばかり経たつ内うちには、すっかりなくなってしまいました。

Thế là một buổi chiều nọ, chàng lại ra đứng dưới cổng tây thành Lạc Dương, thẫn thờ nhìn trời, cùng đường bí lối. Và y như thuở trước, ông lão chột mắt lé lại từ đâu hiện ra, cất tiếng: “Ngươi đang nghĩ gì đấy?” Lần này ông chỉ cho chỗ ứng với ngực của cái bóng, rồi lại lẩn vào đám đông, biến mất như bị xóa đi. Từ hôm sau, Đỗ Tử Xuân thoắt cái trở lại thành đại phú hào bậc nhất thiên hạ. Và vẫn chứng nào tật nấy, chàng lại ăn chơi phung phí hết cỡ. Bởi vậy, cả đống vàng đầy ắp một cỗ xe ấy, qua chừng ba năm, lại sạch sành sanh.

Từ vựng (chương 1–2)
Từ Cách đọc Nghĩa
財産 ざいさん gia sản
身分 みぶん thân phận
黄金 おうごん vàng
贅沢 ぜいたく xa hoa, xa xỉ
噂 うわさ lời đồn
薄情 はくじょう bạc bẽo, vô tình
一文無し いちもんなし trắng tay, không một xu
途方に暮れる とほうにくれる cùng đường, bế tắc

三

「お前まえは何なにを考かんがえているのだ」片目眇かためすがめの老人ろうじんは、三度さんど杜子春とししゅんの前まえへ来きて、同おなじことを問といかけました。「ではおれが好いいことを教おしえてやろう。今いまこの夕日ゆうひの中なかへ立たって、お前まえの影かげが地ちに映うつったら、その腹はらに当あたる所ところを、夜中よなかに掘ほって見みるが好いい。きっと車くるまに一いっぱいの――」老人ろうじんがここまで言いいかけると、杜子春とししゅんは急きゅうに手てを挙あげて、その言葉ことばを遮さえぎりました。「いや、お金かねはもういらないのです」「金かねはもういらない? ははあ、では贅沢ぜいたくをするにはとうとう飽あきてしまったと見みえるな」「何なに、贅沢ぜいたくに飽あきたのじゃありません。人間にんげんというものに愛想あいそがつきたのです」

“Ngươi đang nghĩ gì đấy?” Ông lão chột mắt lé lần thứ ba đến trước mặt Đỗ Tử Xuân, hỏi đúng câu ấy. “Vậy ta mách cho điều hay. Đứng vào vệt nắng chiều này, khi bóng ngươi in xuống đất, chỗ ứng với cái bụng ấy, nửa đêm cứ ra đào. Chắc chắn có đầy một xe—” Ông lão nói đến đó thì Đỗ Tử Xuân vụt giơ tay chặn lời: “Không, tiền thì tôi không cần nữa.” — “Không cần tiền nữa? Ha, xem ra rốt cuộc ngươi đã chán cảnh xa hoa rồi đấy nhỉ.” — “Không, chẳng phải chán xa hoa. Là tôi chán ngấy cái giống người rồi.”

「それは面白おもしろいな。どうして又また人間にんげんに愛想あいそが尽つきたのだ?」「人間にんげんは皆みな薄情はくじょうです。私わたしが大金持おおがねもちになった時ときには、世辞せじも追従ついしょうもしますけれど、一旦いったん貧乏びんぼうになって御覧ごらんなさい。柔やさしい顔かおさえもして見みせはしません。そんなことを考かんがえると、たといもう一度いちど大金持おおがねもちになったところが、何なんにもならないような気きがするのです」老人ろうじんは急きゅうににやにや笑わらい出だしました。「そうか。いや、お前まえは若わかい者ものに似合にあわず、感心かんしんに物もののわかる男おとこだ。ではこれからは貧乏びんぼうをしても、安やすらかに暮くらして行いくつもりか」杜子春とししゅんはちょいとためらいました。が、すぐに思おもい切きった眼めを挙あげると、訴うったえるように老人ろうじんの顔かおを見みながら、「それも今いまの私わたしには出来できません。ですから私わたしはあなたの弟子でしになって、仙術せんじゅつの修業しゅぎょうをしたいと思おもうのです。あなたは道徳どうとくの高たかい仙人せんにんでしょう。どうか私わたしの先生せんせいになって、不思議ふしぎな仙術せんじゅつを教おしえて下ください」

“Hay đấy. Cớ sao ngươi lại chán ngấy con người?” — “Người đời thảy đều bạc bẽo. Khi tôi là đại phú thì họ nịnh nọt tâng bốc; nhưng thử sa cơ nghèo khó xem — đến một bộ mặt tử tế họ cũng chẳng thèm giả bộ. Nghĩ đến đó, tôi thấy dù có giàu lại lần nữa cũng chẳng để làm gì.” Ông lão bỗng cười tủm tỉm: “Ra thế. Chà, trẻ tuổi mà hiểu chuyện đến thế, đáng khen thật. Vậy từ nay ngươi định dù nghèo cũng sống cho thanh thản chứ?” Đỗ Tử Xuân thoáng ngập ngừng, rồi ngẩng phắt đôi mắt quả quyết, nhìn ông lão như van nài: “Điều đó, tôi bây giờ cũng chưa làm nổi. Cho nên tôi muốn bái ngài làm thầy, tu luyện tiên thuật. Ngài đích thị là bậc tiên nhân đạo hạnh cao thâm. Không phải tiên nhân thì sao có thể trong một đêm biến tôi thành đệ nhất phú hào thiên hạ. Xin hãy làm thầy tôi, truyền cho tôi tiên thuật nhiệm màu.”

老人ろうじんは眉まゆをひそめたまま、暫しばらくは黙だまっていましたが、やがて又またにっこり笑わらいながら、「いかにもおれは峨眉山がびさんに棲すんでいる、鉄冠子てっかんしという仙人せんにんだ。それ程ほど仙人せんにんになりたければ、おれの弟子でしにとり立たててやろう」と、快こころよく願ねがいを容いれてくれました。鉄冠子てっかんしはそこにあった青竹あおだけを一本いっぽん拾ひろい上あげると、口くちの中なかに咒文じゅもんを唱となえながら、杜子春とししゅんと一いっしょにその竹たけへ、馬うまにでも乗のるように跨またがりました。すると不思議ふしぎではありませんか。竹杖たけづえは忽たちまち竜りゅうのように、勢いきおいよく大空おおぞらへ舞まい上あがって、晴はれ渡わたった春はるの夕空ゆうぞらを峨眉山がびさんの方角ほうがくへ飛とんで行いきました。

Ông lão chau mày lặng thinh hồi lâu, rồi lại nở nụ cười: “Quả đúng, ta là tiên nhân Thiết Quan Tử, ẩn cư trên núi Nga Mi. Ngươi đã muốn thành tiên đến thế thì ta thu nhận ngươi làm đệ tử vậy.” Ông vui vẻ nhận lời. Thiết Quan Tử nhặt một cây trúc xanh nằm đó, miệng lầm rầm niệm chú, rồi cùng Đỗ Tử Xuân cưỡi lên cây trúc như cưỡi ngựa. Và kỳ diệu thay: cây gậy trúc lập tức như một con rồng, vụt bay bổng lên trời cao, băng qua bầu trời chiều xuân quang đãng, nhắm hướng núi Nga Mi mà bay.

四

二人ふたりを乗のせた青竹あおだけは、間まもなく峨眉山がびさんへ舞まい下おりました。そこは深ふかい谷たにに臨のぞんだ、幅はばの広ひろい一枚岩いちまいいわの上うえでしたが、よくよく高たかい所ところだと見みえて、中空なかぞらに垂たれた北斗ほくとの星ほしが、茶碗ちゃわん程ほどの大おおきさに光ひかっていました。鉄冠子てっかんしは杜子春とししゅんを絶壁ぜっぺきの下したに坐すわらせて、「おれはこれから天上てんじょうへ行いって、西王母せいおうぼに御眼おめにかかって来くるから、お前まえはその間あいだここに坐すわって、おれの帰かえるのを待まっているが好いい。多分たぶんおれがいなくなると、いろいろな魔性ましょうが現あらわれて、お前まえをたぶらかそうとするだろうが、たといどんなことが起おころうとも、決けっして声こえを出だすのではないぞ。もし一言ひとことでも口くちを利きいたら、お前まえは到底とうてい仙人せんにんにはなれないものだと覚悟かくごをしろ。好いいか。天地てんちが裂さけても、黙だまっているのだぞ」と言いいました。

Cây trúc chở hai người chẳng mấy chốc đáp xuống núi Nga Mi. Đó là một phiến đá phẳng rộng, chênh vênh trên thung lũng sâu; hẳn là nơi rất cao, vì chòm Bắc Đẩu treo lưng chừng trời sáng lấp lánh, to bằng cả chiếc bát. Thiết Quan Tử bảo Đỗ Tử Xuân ngồi xuống dưới chân vách đá: “Bây giờ ta lên thượng giới yết kiến Tây Vương Mẫu. Trong lúc ấy ngươi cứ ngồi đây đợi ta về. Ta đi rồi, e sẽ có đủ loài ma quái hiện ra mê hoặc ngươi; nhưng dù xảy ra chuyện gì, tuyệt đối không được thốt ra tiếng nào. Chỉ cần mở miệng lấy một lời, thì hãy xác định rằng ngươi vĩnh viễn không thể thành tiên. Nghe chưa? Trời long đất lở cũng phải câm lặng!”

杜子春とししゅんはたった一人ひとり、岩いわの上うえに坐すわったまま、静しずかに星ほしを眺ながめていました。すると突然とつぜん空中くうちゅうに声こえがあって、「そこにいるのは何者なにものだ」と叱しかりつけるではありませんか。しかし杜子春とししゅんは仙人せんにんの教おしえ通どおり、何なんとも返事へんじをしずにいました。と、どこから登のぼって来きたか、爛々らんらんと眼めを光ひからせた虎とらが一匹いっぴき、忽然こつぜんと岩いわの上うえに躍おどり上あがって、一声ひとこえ高たかく哮たけりました。のみならず後うしろの絶壁ぜっぺきの頂いただきからは、四斗樽しとだる程ほどの白蛇はくじゃが一匹いっぴき、炎ほのおのような舌したを吐はいて、見みる見みる近ちかくへ下おりて来くるのです。虎とらと蛇へびとは一時いちじに杜子春とししゅんに飛とびかかりました。が、杜子春とししゅんの命いのちが瞬またたく内うちになくなってしまうと思おもった時とき、虎とらと蛇へびとは霧きりの如ごとく、夜風よかぜと共ともに消きえ失うせてしまいました。

Đỗ Tử Xuân một mình ngồi trên phiến đá, lặng lẽ ngắm sao. Bỗng giữa không trung có tiếng quát: “Kẻ nào ngồi đó!” Nhưng Đỗ Tử Xuân theo đúng lời tiên nhân dặn, không đáp lấy nửa lời. Rồi chẳng biết từ đâu leo lên, một con hổ mắt sáng quắc thoắt hiện nhảy phốc lên phiến đá, gầm vang một tiếng. Chưa hết — từ đỉnh vách đá sau lưng, một con rắn trắng to bằng chiếc thùng bốn đấu thè chiếc lưỡi như ngọn lửa, loáng cái đã trườn xuống sát bên. Hổ và rắn cùng lúc chồm vào Đỗ Tử Xuân. Nhưng đúng khoảnh khắc tưởng như mạng chàng đi đứt trong chớp mắt, cả hổ lẫn rắn tan biến như màn sương theo cơn gió đêm.

すると一陣いちじんの風かぜが吹ふき起おこって、墨すみのような黒雲くろくもが一面いちめんにあたりをとざすや否いなや、うす紫むらさきの稲妻いなずまがやにわに闇やみを二ふたつに裂さいて、凄すさまじく雷かみなりが鳴なり出だしました。瀑たきのような雨あめもいきなりどうどうと降ふり出だしたのです。杜子春とししゅんはこの天変てんぺんの中なかに、恐おそれ気げもなく坐すわっていました。大おおきな雷鳴らいめいが轟とどろいたと思おもうと、空そらに渦巻うずまいた黒雲くろくもの中なかから、まっ赤かな一本いっぽんの火柱ひばしらが、杜子春とししゅんの頭あたまへ落おちかかりました。が、すぐに眼めを開あいて見みると、空そらは以前いぜんの通とおり晴はれ渡わたっていました。今いまの大おおあらしも、魔性ましょうの悪戯いたずらに違ちがいありません。

Rồi một trận cuồng phong nổi lên, mây đen như mực phủ kín bốn bề; tia chớp tím nhạt xé toạc màn đêm làm đôi, sấm nổ kinh hồn. Mưa như thác cũng ầm ầm trút xuống. Giữa cơn thiên biến ấy, Đỗ Tử Xuân vẫn ngồi im không chút sợ hãi. Một tiếng sét khủng khiếp nổ rền, và từ đám mây đen cuộn xoáy trên trời, một cột lửa đỏ rực giáng thẳng xuống đầu Đỗ Tử Xuân. Nhưng khi chàng mở mắt ra ngay sau đó, bầu trời lại quang đãng như cũ. Trận bão lớn vừa rồi, hẳn cũng chỉ là trò quấy phá của lũ ma quái.

が、そのため息いきがまだ消きえない内うちに、今度こんどは彼かれの坐すわっている前まえへ、金きんの鎧よろいを着下きくだした、身みの丈たけ三丈さんじょうもあろうという、厳おごそかな神将しんしょうが現あらわれました。「こら、その方ほうは一体いったい何物なにものだ。さあ命いのちが惜おしかったら、一刻いっこくも早はやく返答へんとうしろ」しかし杜子春とししゅんは黙然もくねんと口くちを噤つぐんでいました。「返事へんじをしないか。――好よし。その代かわりおれの眷属けんぞくたちが、その方ほうをずたずたに斬きってしまうぞ」神将しんしょうは戟ほこを高たかく挙あげて、向むこうの山やまの空そらを招まねきました。無数むすうの神兵しんぺいが、雲くもの如ごとく空そらに充満みちみちて、今いまにもここへ一ひとなだれに攻せめ寄よせようとしているのです。杜子春とししゅんは一生懸命いっしょうけんめいに黙だまっていました。「この剛情者ごうじょうものめ。どうしても返事へんじをしなければ、約束通やくそくどおり命いのちはとってやるぞ」神将しんしょうはこう喚わめくが早はやいか、三叉みつまたの戟ほこを閃ひらめかせて、一突ひとつきに杜子春とししゅんを突つき殺ころしました。杜子春とししゅんはとうに息いきが絶たえて、仰向あおむけにそこへ倒たおれていました。

Nhưng hơi thở phào còn chưa dứt, thì lần này, trước chỗ chàng ngồi hiện ra một vị thần tướng oai nghiêm mình khoác giáp vàng, cao phải đến ba trượng. “Này, ngươi rốt cuộc là kẻ nào! Còn tiếc mạng thì mau mau trả lời!” Nhưng Đỗ Tử Xuân vẫn câm lặng mím môi. “Không trả lời hả? — Được. Vậy để đám bộ hạ của ta băm ngươi ra từng khúc!” Thần tướng vung kích lên cao, vẫy về phía trời bên kia núi — vô số thần binh ùn ùn hiện ra đầy kín bầu trời như mây, giáo gươm loang loáng, chỉ chực ào xuống tấn công. Đỗ Tử Xuân vẫn dốc hết sức mà im lặng. “Quân cứng đầu! Đã nhất quyết không trả lời thì đúng như giao hẹn, ta lấy mạng ngươi!” Thần tướng vừa gầm lên, ngọn kích ba chấu đã lóe lên, đâm xuyên Đỗ Tử Xuân một nhát chí mạng. Đỗ Tử Xuân tắt thở tự bao giờ, ngã ngửa ra trên phiến đá.

五

杜子春とししゅんの魂たましいは、静しずかに体からだから抜ぬけ出だして、地獄じごくの底そこへ下おりて行いきました。やがて森羅殿しんらでんという額がくの懸かかった立派りっぱな御殿ごてんの前まえへ出でました。階きざはしの上うえには一人ひとりの王様おうさまが、まっ黒くろな袍ほうに金きんの冠かんむりをかぶって、いかめしくあたりを睨にらんでいます。これは兼かねて噂うわさに聞きいた、閻魔大王えんまだいおうに違ちがいありません。「こら、その方ほうは何なんの為ために、峨眉山がびさんの上うえへ坐すわっていた?」しかし杜子春とししゅんは「決けっして口くちを利きくな」という鉄冠子てっかんしの戒いましめの言葉ことばを思おもい出だして、唖おしのように黙だまっていました。閻魔大王えんまだいおうは鬼おにどもに言いいつけ、杜子春とししゅんはあらゆる地獄じごくの責苦せめくに遇あわされました。剣つるぎの山やま、血ちの池いけ、焦熱地獄しょうねつじごくの焔ほのお、極寒地獄ごっかんじごくの氷こおり――それでも杜子春とししゅんは我慢強がまんづよく、じっと歯はを食くいしばったまま、一言ひとことも口くちを利ききませんでした。

Linh hồn Đỗ Tử Xuân lặng lẽ thoát khỏi thân xác, đi xuống tận đáy Địa Ngục, rồi ra trước một tòa cung điện nguy nga treo tấm biển “Sâm La Điện”. Trên bậc thềm, một vị vua khoác bào đen tuyền, đội mão vàng, oai nghiêm quắc mắt nhìn quanh — đích thị là Diêm Ma Đại Vương mà chàng từng nghe đồn. “Này, ngươi ngồi trên núi Nga Mi để làm gì!” Nhưng Đỗ Tử Xuân nhớ lời răn “tuyệt đối không mở miệng” của Thiết Quan Tử, câm lặng như người á khẩu. Diêm Vương sai lũ quỷ, và Đỗ Tử Xuân bị đày qua đủ mọi cực hình của Địa Ngục: núi gươm, ao máu, lửa của ngục Tiêu Nhiệt, băng của ngục Cực Hàn… Vậy mà Đỗ Tử Xuân vẫn gan lì chịu đựng, nghiến chặt răng, không hé môi lấy nửa lời.

閻魔大王えんまだいおうは眉まゆをひそめて思案しあんしていましたが、やがて、「この男おとこの父母ちちははは、畜生道ちくしょうどうに落おちている筈はずだから、早速さっそくここへ引ひき立たてて来こい」と言いいつけました。鬼おにが駆かり立たてて来きたのは二匹にひきの獣けもの――形かたちは見みすぼらしい痩やせ馬うまでしたが、顔かおは夢ゆめにも忘わすれない、死しんだ父母ちちははの通とおりでした。「まっすぐに白状はくじょうしなければ、今度こんどはその方ほうの父母ちちははに痛いたい思おもいをさせてやるぞ」それでも杜子春とししゅんは返答へんとうをしずにいました。「打うて。鬼おにども。その二匹にひきの畜生ちくしょうを、肉にくも骨ほねも打うち砕くだいてしまえ」鞭むちはりゅうりゅうと風かぜを切きって、所嫌ところきらわず雨あめのように、馬うまの皮肉ひにくを打うち破やぶるのです。馬うまは――畜生ちくしょうになった父母ちちははは、苦くるしそうに身みを悶もだえて、眼めには血ちの涙なみだを浮うかべたまま、見みてもいられない程ほど嘶いななき立たてました。

Diêm Vương chau mày ngẫm nghĩ, rồi ra lệnh: “Cha mẹ tên này ắt đang đọa ở cõi súc sinh. Mau điệu chúng lại đây.” Quỷ sứ lùa về hai con vật — hình hài là hai con ngựa gầy trơ xương thảm hại, nhưng gương mặt thì đúng là cha mẹ đã khuất của chàng, gương mặt mà nằm mơ chàng cũng không quên nổi. “Không thành khẩn khai ra, thì lần này ta cho cha mẹ ngươi nếm đủ đau đớn!” Đỗ Tử Xuân vẫn không đáp. “Đánh! Lũ quỷ! Nện cho hai con súc sinh ấy nát thịt nát xương ra!” Roi sắt rít gió vun vút, quất như mưa xuống không chừa chỗ nào, xé toạc da thịt hai con ngựa. Ngựa — cha mẹ đã hóa kiếp súc sinh — quằn quại đau đớn, mắt ứa lệ máu, hí lên thảm thiết không sao nhìn nổi.

杜子春とししゅんは必死ひっしになって、鉄冠子てっかんしの言葉ことばを思おもい出だしながら、緊かたく眼めをつぶっていました。するとその時とき彼かれの耳みみには、殆ほとんど声こえとはいえない位くらい、かすかな声こえが伝つたわって来きました。「心配しんぱいをおしでない。私わたしたちはどうなっても、お前まえさえ仕合しあわせになれるのなら、それより結構けっこうなことはないのだからね。大王だいおうが何なんと仰おっしゃっても、言いいたくないことは黙だまって御出おいで」それは確たしかに懐なつかしい、母親ははおやの声こえに違ちがいありません。杜子春とししゅんは思おもわず、眼めをあきました。母親ははおやはこんな苦くるしみの中なかにも、息子むすこの心こころを思おもいやって、鬼おにどもの鞭むちに打うたれたことを、怨うらむ気色けしきさえも見みせないのです。杜子春とししゅんは老人ろうじんの戒いましめも忘わすれて、転まろぶようにその側そばへ走はしりよると、両手りょうてに半死はんしの馬うまの頸くびを抱いだいて、はらはらと涙なみだを落おとしながら、「お母かあさん」と一声ひとこえを叫さけびました。…………

Đỗ Tử Xuân liều chết nhớ lời Thiết Quan Tử, nhắm nghiền mắt lại. Nhưng đúng lúc ấy, tai chàng nghe một giọng nói mỏng manh đến gần như không còn là tiếng nói nữa: “Con đừng lo. Mẹ cha có ra sao cũng được, miễn là con được hạnh phúc thì không gì quý hơn thế nữa. Đại Vương có phán gì đi nữa, điều không muốn nói thì con cứ lặng thinh.” Đó đúng là giọng người mẹ thân thương, không thể nhầm được. Đỗ Tử Xuân bất giác mở mắt. Chàng thấy một con ngựa gục rũ trên mặt đất, đang buồn bã dõi mắt nhìn chàng đăm đăm. Mẹ chàng, ngay giữa khổ hình như thế, vẫn chỉ lo nghĩ cho lòng con, không để lộ lấy một thoáng oán hờn vì bị roi quỷ quất. So với người đời — giàu thì xu nịnh, nghèo thì ngoảnh mặt — tấm lòng ấy đáng quý biết chừng nào, quả cảm biết chừng nào! Đỗ Tử Xuân quên phắt lời răn của ông lão, lăn xả tới bên, hai tay ôm chầm lấy cổ con ngựa dở sống dở chết, nước mắt lã chã, bật thét lên một tiếng: “Mẹ ơi!” ……

六

その声こえに気きがついて見みると、杜子春とししゅんはやはり夕日ゆうひを浴あびて、洛陽らくようの西にしの門もんの下したに、ぼんやり佇たたずんでいるのでした。霞かすんだ空そら、白しろい三日月みかづき、絶たえ間まない人ひとや車くるまの波なみ、――すべてがまだ峨眉山がびさんへ、行いかない前まえと同おなじことです。「どうだな。おれの弟子でしになったところが、とても仙人せんにんにはなれはすまい」「なれません。なれませんが、しかし私わたしはなれなかったことも、反かえって嬉うれしい気きがするのです」杜子春とししゅんはまだ眼めに涙なみだを浮うかべたまま、思おもわず老人ろうじんの手てを握にぎりました。「いくら仙人せんにんになれたところが、私わたしはあの地獄じごくの森羅殿しんらでんの前まえに、鞭むちを受うけている父母ちちははを見みては、黙だまっている訳わけには行いきません」

Choàng tỉnh vì chính tiếng thét ấy, Đỗ Tử Xuân thấy mình vẫn đứng thẫn thờ dưới cổng tây thành Lạc Dương, tắm trong ánh chiều tà. Bầu trời mờ sương, vầng trăng non trắng, dòng người xe bất tận — tất cả vẫn y nguyên như trước khi lên núi Nga Mi. “Sao hả? Làm đệ tử của ta rồi đấy, nhưng ngươi chẳng thể nào thành tiên nổi đâu.” — “Không thành nổi. Không thành nổi thật, nhưng chính vì không thành nổi mà tôi lại thấy mừng.” Đỗ Tử Xuân mắt còn ngấn lệ, bất giác nắm chặt tay ông lão. “Dù có thành tiên đi nữa, thấy cha mẹ chịu đòn roi trước Sâm La Điện dưới Địa Ngục kia, tôi không tài nào câm lặng cho được.”

「もしお前まえが黙だまっていたら――」と鉄冠子てっかんしは急きゅうに厳おごそかな顔かおになって、じっと杜子春とししゅんを見みつめました。「もしお前まえが黙だまっていたら、おれは即座そくざにお前まえの命いのちを絶たってしまおうと思おもっていたのだ。――ではお前まえはこれから後のち、何なにになったら好いいと思おもうな」「何なにになっても、人間にんげんらしい、正直しょうじきな暮くらしをするつもりです」杜子春とししゅんの声こえには今いままでにない晴はれ晴ばれした調子ちょうしが罩こもっていました。「その言葉ことばを忘わすれるなよ。ではおれは今日限きょうかぎり、二度にどとお前まえには遇あわないから」鉄冠子てっかんしはこう言いう内うちに、もう歩あるき出だしていましたが、急きゅうに又また足あしを止とめて、杜子春とししゅんの方ほうを振ふり返かえると、「おお、幸さいわい、今いま思おもい出だしたが、おれは泰山たいざんの南みなみの麓ふもとに一軒いっけんの家いえを持もっている。その家いえを畑はたけごとお前まえにやるから、早速さっそく行いって住すまうが好いい。今頃いまごろは丁度ちょうど家いえのまわりに、桃ももの花はなが一面いちめんに咲さいているだろう」と、さも愉快ゆかいそうにつけ加くわえました。

“Nếu lúc ấy ngươi mà câm lặng—” Thiết Quan Tử bỗng nghiêm sắc mặt, nhìn xoáy vào Đỗ Tử Xuân. “Nếu ngươi mà câm lặng, ta đã định lập tức tuyệt mạng ngươi ngay tại chỗ. — Giờ thì ngươi hẳn không còn mộng thành tiên nữa. Làm đại phú thì đã chán tận cổ rồi. Vậy từ nay về sau, ngươi định trở thành gì đây?” — “Thành gì cũng được, tôi chỉ định sống một cuộc đời lương thiện, cho ra con người.” Trong giọng Đỗ Tử Xuân ánh lên một âm sắc trong trẻo chưa từng có. “Chớ quên lời ấy đấy. Vậy từ hôm nay, ta sẽ không bao giờ gặp lại ngươi nữa.” Thiết Quan Tử vừa nói vừa cất bước, nhưng chợt dừng chân, ngoảnh lại phía Đỗ Tử Xuân: “À, may quá, giờ mới nhớ ra: ta có một nếp nhà dưới chân núi phía nam Thái Sơn. Ta cho ngươi cả nhà lẫn ruộng vườn đấy, mau đến đó mà ở. Giờ này chắc quanh nhà, hoa đào đang nở rợp cả một vùng.” — ông nói thêm, giọng đầy sảng khoái.

Từ vựng (chương 3–6)
Từ Cách đọc Nghĩa
仙人 せんにん tiên nhân
弟子 でし đệ tử
修業 しゅぎょう tu luyện
愛想が尽きる あいそがつきる chán ngấy, hết thiện cảm
呪文 じゅもん thần chú
魔性 ましょう ma quái
閻魔大王 えんまだいおう Diêm Vương
畜生道 ちくしょうどう cõi súc sinh
白状 はくじょう khai nhận, thú thật
正直 しょうじき lương thiện, thật thà
Lưu ý bản song ngữ: Vài đoạn tả cảnh dài (tiệc tùng chương 2, các cực hình chương 5, bài ca của Thiết Quan Tử) được lược gọn cho mạch đọc; nguyên văn đầy đủ có trong file gốc books/09_toshishun_杜子春.html.
Nguồn văn bản gốc: 芥川龍之介「杜子春」(1920) — tác phẩm đã hết thời hạn bảo hộ bản quyền (public domain).
Văn bản lấy từ Aozora Bunko (青空文庫).
底本:「蜘蛛の糸・杜子春」新潮文庫、新潮社。
Bản dịch tiếng Việt và chú thích từ vựng © người biên soạn — phần giá trị gia tăng này thuộc quyền của bạn.

📚 Cả series “Đọc song ngữ Nhật – Việt”: ごん狐 · 手袋を買いに · よだかの星 · どんぐりと山猫 · 蜘蛛の糸 · トロッコ · 注文の多い料理店 · セロ弾きのゴーシュ · 魔術 · 杜子春 · 走れメロス — xếp theo trình độ từ N4 đến N2. Xem danh sách đầy đủ trong chuyên mục Đọc Sách Và Học Hỏi.

Mình cũng đang phát triển app học tiếng Nhật cho người Việt — sẽ giới thiệu trên blog trong thời gian tới.

Để lại một bình luận

Trending

Khám phá thêm từ Học tập hiệu quả, thành công dễ dàng.

Đăng ký ngay để tiếp tục đọc và truy cập kho lưu trữ đầy đủ.

Tiếp tục đọc