Giữa bối cảnh thế giới vẫn duy trì các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga vì cuộc xâm lược Ukraine chưa có hồi kết, chính quyền Thủ tướng Takaichi của Nhật Bản đang bị đặt dưới ánh đèn dư luận. Theo thông tin được đăng tải ngày 4/7/2026, nội các này được cho là đang thể hiện sự “nương tay” đáng chú ý đối với Nga — không phải vì lý do ngoại giao đơn thuần, mà xuất phát từ một nhu cầu cấp thiết hơn: bảo đảm nguồn cung năng lượng cho đất nước.
Tại sao Nhật Bản lại dè dặt với Nga?
Bối cảnh khu vực Trung Đông thời gian gần đây tiếp tục rơi vào tình trạng bất ổn, khiến việc nhập khẩu dầu thô và khí đốt từ khu vực này trở nên kém chắc chắn hơn. Nhật Bản — một quốc gia phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu năng lượng — buộc phải tính đến việc đa dạng hóa nguồn cung để tránh rủi ro. Trong bức tranh đó, Nga vẫn là một nhà cung cấp dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) có khối lượng lớn và giá cạnh tranh, đặc biệt thông qua dự án Sakhalin ở vùng Viễn Đông mà các công ty Nhật Bản vẫn đang tham gia.
Chính quyền Takaichi, theo các nguồn tin, đang cố gắng đi trên một sợi dây mỏng: một mặt vẫn duy trì lập trường chung với cộng đồng quốc tế trong việc lên án và trừng phạt Nga, mặt khác vẫn ngầm giữ các kênh quan hệ kinh tế để đảm bảo nguồn cung năng lượng không bị gián đoạn.
Áp lực từ tình hình năng lượng toàn cầu
Kể từ sau đại dịch COVID-19 và cuộc xung đột Ukraine bùng nổ năm 2022, giá năng lượng toàn cầu đã trải qua nhiều đợt biến động mạnh. Nhật Bản là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do cơ cấu năng lượng phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu — dầu thô, LNG và than đá chiếm tỷ trọng cao trong sản xuất điện và nhiệt.
Sau thảm họa Fukushima năm 2011, Nhật Bản đã đóng cửa hàng loạt nhà máy điện hạt nhân, khiến sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu càng tăng thêm. Dù gần đây một số lò phản ứng đã được khởi động lại, năng lượng tái tạo và hạt nhân vẫn chưa đủ để thay thế hoàn toàn. Trong bối cảnh đó, việc duy trì quan hệ với Nga — dù gây tranh cãi về mặt chính trị — vẫn mang lại lợi ích thực tiễn về kinh tế và an ninh năng lượng.
Phản ứng trong nước và quốc tế
Động thái này của chính quyền Takaichi không tránh khỏi gây ra những phản ứng trái chiều. Nhiều ý kiến trong nước cho rằng Nhật Bản cần ưu tiên thực dụng kinh tế, đặc biệt khi người dân vẫn đang gánh chịu hóa đơn điện, gas leo thang. Tuy nhiên, một bộ phận khác — cùng với nhiều đối tác quốc tế của Nhật — lo ngại rằng sự dè dặt này có thể làm suy yếu hiệu quả của các lệnh trừng phạt tập thể nhằm gây áp lực buộc Nga rút quân khỏi Ukraine.
Câu hỏi đặt ra là: liệu Nhật Bản có thể tiếp tục đứng giữa hai làn đạn — vừa là đồng minh thân cận của phương Tây, vừa là khách hàng mua năng lượng của Nga — trong bao lâu nữa, trước khi phải đưa ra một lựa chọn rõ ràng hơn?
Tác động trực tiếp đến người Việt đang sống tại Nhật
Với cộng đồng người Việt đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, chính sách năng lượng không phải là chuyện xa vời. Hóa đơn điện và gas hằng tháng là một khoản chi cố định, và chúng phản ánh trực tiếp biến động giá năng lượng nhập khẩu của Nhật.
- Nếu Nhật Bản duy trì được nguồn cung ổn định từ Nga và các nguồn khác, giá điện gas có thể được kiềm chế ở mức ổn định hơn trong năm 2026.
- Ngược lại, nếu quan hệ với Nga xấu đi hoặc bị cắt đứt do áp lực quốc tế, Nhật Bản sẽ phải mua năng lượng thay thế với giá cao hơn, và chi phí đó sẽ được chuyển xuống người tiêu dùng — bao gồm cả cộng đồng người Việt.
- Các bạn đang thuê nhà với hợp đồng điện gas riêng, hay đang kinh doanh nhà hàng, cơ sở dịch vụ tại Nhật, nên theo dõi sát diễn biến này để có kế hoạch tài chính phù hợp.
Kết lại
Chính sách năng lượng của chính quyền Takaichi đang đặt Nhật Bản trước một bài toán không có lời giải hoàn hảo: chọn nguyên tắc hay chọn thực dụng? Dù kết quả ra sao, những quyết định được đưa ra tại Tokyo trong những tháng tới sẽ không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ ngoại giao quốc tế, mà còn phản ánh rất cụ thể trên hóa đơn điện gas của mỗi gia đình — kể cả hàng trăm nghìn người Việt đang gọi Nhật Bản là nhà.
Gửi phản hồi