TOKYO – Visa vĩnh trú (永住権 – Permanent Residence) từ lâu được xem là “tấm vé ổn định lâu dài” cho người nước ngoài sinh sống tại Nhật Bản. Tuy nhiên bước sang năm 2026, chính phủ Nhật đã tăng cường quản lý nghĩa vụ thuế, bảo hiểm và lịch sử cư trú, khiến việc xét duyệt hồ sơ trở nên chặt chẽ hơn. Các chuyên gia nhập cư cho biết người nộp đơn cần chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng và đảm bảo lịch sử tài chính minh bạch trong nhiều năm.
Ba tiêu chí quan trọng khi xét vĩnh trú
Theo hướng dẫn của Cục Xuất nhập cảnh Nhật Bản, mọi hồ sơ xin vĩnh trú đều được đánh giá dựa trên ba tiêu chí cơ bản.
Thứ nhất là hạnh kiểm tốt. Người nộp đơn không được có tiền án tiền sự và phải tuân thủ pháp luật Nhật Bản. Ngay cả các vi phạm giao thông nhỏ nếu xảy ra nhiều lần cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả xét duyệt.
Thứ hai là khả năng độc lập về kinh tế. Người xin vĩnh trú cần chứng minh có thu nhập ổn định để duy trì cuộc sống mà không phụ thuộc vào trợ cấp xã hội. Thông thường mức thu nhập được khuyến nghị là khoảng 3 triệu yên mỗi năm trở lên, và sẽ cao hơn nếu có người phụ thuộc.
Tiêu chí thứ ba là lợi ích đối với quốc gia Nhật Bản, được thể hiện qua việc đóng thuế đầy đủ, tham gia bảo hiểm và sinh sống ổn định tại địa phương.
Thời gian cư trú: mỗi nhóm có quy định khác nhau
Quy định về thời gian sống tại Nhật trước khi xin vĩnh trú khác nhau tùy từng trường hợp.
Người lao động thông thường phải sống liên tục tại Nhật ít nhất 10 năm, trong đó tối thiểu 5 năm dưới visa lao động hợp pháp.
Đối với vợ hoặc chồng của công dân Nhật hoặc người có vĩnh trú, thời gian yêu cầu ngắn hơn, thường khoảng 3 năm kết hôn, đồng thời phải sống tại Nhật ít nhất 1 năm liên tục.
Trong khi đó, chương trình nhân lực chất lượng cao (高度人材) cho phép rút ngắn đáng kể thời gian định cư. Nếu đạt khoảng 70 điểm, người lao động có thể xin vĩnh trú sau 3 năm, còn nếu đạt 80 điểm trở lên, thời gian có thể giảm xuống chỉ 1 năm.
Thay đổi quan trọng trong chính sách năm 2026
Năm 2026 được xem là bước ngoặt trong quản lý cư trú của Nhật Bản.
Một trong những thay đổi lớn là việc tích hợp thẻ My Number với hệ thống quản lý cư trú, giúp cơ quan chức năng kiểm tra lịch sử đóng thuế và bảo hiểm của người nước ngoài một cách tự động và chính xác hơn.
Chính phủ cũng nhấn mạnh rằng người có vĩnh trú vẫn có thể bị thu hồi tư cách lưu trú nếu cố tình trốn thuế hoặc không đóng bảo hiểm theo quy định.
Ngoài ra, trong quá trình xét duyệt, cơ quan nhập cư có thể yêu cầu chứng minh lịch sử đóng thuế và bảo hiểm trong 3–5 năm gần nhất, với yêu cầu không được nộp chậm.
Hồ sơ cần chuẩn bị khi xin vĩnh trú
Người nộp đơn xin vĩnh trú cần chuẩn bị một bộ hồ sơ khá đầy đủ.
Trong đó bao gồm đơn xin vĩnh trú (永住許可申請書), ảnh thẻ chụp trong vòng ba tháng và thẻ cư trú.
Ngoài ra còn cần các giấy tờ chứng minh tài chính như:
- Giấy chứng nhận thuế cư trú (課税証明書 / 納税証明書)
- Giấy chứng nhận thu nhập
- Lịch sử đóng bảo hiểm hưu trí (Nenkin)
Một số trường hợp còn cần có người bảo lãnh tại Nhật, thường là công dân Nhật hoặc người đã có visa vĩnh trú.
Những sai lầm khiến hồ sơ dễ bị từ chối
Theo kinh nghiệm của các chuyên gia tư vấn nhập cư, có một số sai lầm phổ biến khiến nhiều hồ sơ bị bác bỏ.
Một trong những lỗi thường gặp là khai quá nhiều người phụ thuộc để giảm thuế, dẫn đến thu nhập bình quân bị đánh giá thấp.
Ngoài ra, nếu người nộp đơn rời Nhật quá lâu trong một năm, chuỗi cư trú liên tục có thể bị xem là gián đoạn.
Một yếu tố quan trọng khác là lịch sử đóng bảo hiểm và thuế. Dù đã nộp bổ sung sau đó, việc nộp muộn so với thời hạn ghi trên hóa đơn vẫn có thể khiến hồ sơ bị đánh giá không đạt yêu cầu.
Bước tiến quan trọng cho cuộc sống lâu dài tại Nhật
Đối với nhiều người nước ngoài, việc đạt được visa vĩnh trú tại Nhật Bản không chỉ giúp họ tránh phải gia hạn visa nhiều lần mà còn mở ra nhiều cơ hội ổn định cuộc sống như mua nhà, vay vốn hoặc bảo lãnh người thân.
Trong bối cảnh Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số và thiếu hụt lao động, vĩnh trú vẫn được xem là con đường để những người nước ngoài gắn bó lâu dài có thể xây dựng tương lai bền vững tại quốc gia này.
Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị rằng điều quan trọng nhất trong hồ sơ vĩnh trú năm 2026 vẫn là sự minh bạch và kỷ luật tài chính, đặc biệt là việc đóng thuế và bảo hiểm đúng hạn trong nhiều năm liên tiếp.
Gửi phản hồi