Chính trường Nhật Bản đang bước vào giai đoạn đầy biến động. Tờ Asahi Shimbun vừa công bố loạt bài điều tra chuyên sâu mang tên “Chính quyền khác thường — Kiểm chứng chính quyền Ishiba”, trong đó tiết lộ nhiều chi tiết đáng chú ý về cách ông Ishiba Shigeru xây dựng Nội các và hệ quả chính trị kéo theo. Đáng chú ý nhất: bà Takaichi Sanae — người từng đối đầu trực tiếp với ông Ishiba trong vòng bỏ phiếu quyết định tại cuộc bầu Chủ tịch LDP tháng 9/2024 — hoàn toàn vắng mặt trong danh sách Nội các mới.
Cuộc bầu Chủ tịch LDP tháng 9/2024: Sát nút đến phút chót
Để hiểu rõ tình hình hiện tại, cần nhìn lại cuộc bầu Chủ tịch Đảng Dân chủ Tự do (LDP) diễn ra vào tháng 9 năm 2024 — một trong những cuộc đua kịch tính nhất lịch sử đảng này. Kỷ lục được lập ngay từ đầu khi có đến 9 ứng viên đăng ký tranh cử, nhiều nhất từ trước đến nay. Vòng bỏ phiếu đầu tiên không có ai đạt đa số, buộc ban tổ chức phải tiến hành vòng bỏ phiếu quyết định giữa hai người dẫn đầu: ông Ishiba và bà Takaichi.
Trong vòng một, bà Takaichi giành được 109 phiếu địa phương (phiếu của đảng viên và người ủng hộ trên cả nước) cùng 72 phiếu nghị sĩ, tổng cộng 181 phiếu — xếp trên ông Ishiba. Ông Ishiba đạt 108 phiếu địa phương và 46 phiếu nghị sĩ, tổng 154 phiếu. Tuy nhiên, trong vòng quyết định, ông Ishiba lật ngược tình thế và giành chiến thắng. Có ý kiến cho rằng phe Takaichi đã vi phạm quy định nội bộ khi gửi tài liệu chính sách trực tiếp đến đảng viên trước kỳ bỏ phiếu — dù đây chỉ là lời đồn chưa được xác nhận chính thức.
Nhân sự Nội các — Nguồn gốc của “mầm lật đổ”
Theo phân tích của Asahi, chính quyết định nhân sự của ông Ishiba đã gieo mầm cho làn sóng bất mãn trong nội bộ LDP. Việc bà Takaichi — người sở hữu lượng đảng viên ủng hộ đông đảo, liên tục nằm trong top 10 đảng viên tích cực tuyển dụng thành viên mới nhiều năm liên tiếp — bị loại hoàn toàn khỏi Nội các mới được xem là một động thái mang tính loại trừ chính trị rõ ràng.
Ông Murakami Seiichiro, cựu Bộ trưởng Bộ Nội vụ và Truyền thông, người đã tích cực vận động cho ông Ishiba trong cuộc bầu Chủ tịch LDP, thừa nhận rằng công tác vận động phiếu nghị sĩ vô cùng khó khăn: “Không dễ để nhận được câu trả lời tốt. Hầu hết những nhân vật chủ chốt từng thuộc phe Ishiba cũ đều không quay trở lại.” Điều này phản ánh vết thương chính trị còn chưa lành từ những lần thất bại trước đây của ông Ishiba, khi ông tự thành lập phe nhóm năm 2015 nhưng sau đó phe này tan rã chỉ sau 6 năm vì thất bại trong các kỳ bầu Chủ tịch LDP.
Phe “lật đổ Ishiba” — Nguy cơ thực sự hay chỉ là dư luận?
Bài phân tích của Asahi mô tả chính quyền Ishiba và chính quyền Takaichi (giả định) như “hai mặt của một tờ giấy” — tức là quan hệ đối lập nhưng không thể tách rời. Sự vắng mặt hoàn toàn của bà Takaichi trong Nội các không làm phe này im lặng, mà ngược lại, có thể tạo ra một lực lượng đối lập ngay trong lòng đảng cầm quyền. Trong tiếng Nhật, hiện tượng vận động lật đổ lãnh đạo đương nhiệm được gọi là “おろし” (oroshi) — và cụm từ “Ishiba-oroshi” đang bắt đầu xuất hiện nhiều hơn trong các cuộc thảo luận chính trị nội bộ.
Bối cảnh thêm căng thẳng khi kết quả bầu cử Thượng viện năm 2025 cũng được nhắc đến trong loạt bài này như một cột mốc quan trọng đánh giá năng lực lãnh đạo của ông Ishiba. Loạt bài kiểm chứng dựa trên 4 giờ phỏng vấn trực tiếp với cựu Thủ tướng Ishiba và lời khai của hàng chục quan chức, nghị sĩ đương thời.
Ảnh hưởng đến người Việt tại Nhật — Điều gì cần chú ý?
Cuộc đấu đá nội bộ LDP không chỉ là chuyện của người Nhật. Với cộng đồng người Việt đang sinh sống, làm việc và học tập tại Nhật Bản, biến động chính trị ở Tokyo ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách liên quan đến:
- Visa và tư cách lưu trú: Mỗi chính quyền có quan điểm khác nhau về việc mở rộng hay thắt chặt các loại visa lao động, visa đặc định, visa kỹ năng đặc định.
- Chính sách lao động nước ngoài: Bà Takaichi được biết đến với lập trường bảo thủ hơn về vấn đề tiếp nhận lao động nước ngoài so với một số nhân vật khác trong LDP.
- Môi trường làm việc và bảo vệ quyền lợi: Ổn định chính trị ảnh hưởng đến tốc độ ban hành và thực thi các cải cách luật lao động, vốn có tác động trực tiếp đến người lao động nước ngoài.
Năm 2026 là thời điểm nhiều chính sách quan trọng về lao động và nhập cư tại Nhật đang trong giai đoạn xem xét và điều chỉnh. Ai nắm quyền lực thực sự trong LDP sẽ quyết định hướng đi của những chính sách này.
Kết
Chính trường Nhật Bản vào cuối tháng 8/2026 đang ở ngưỡng cửa của nhiều thay đổi. Loạt bài điều tra của Asahi Shimbun về chính quyền Ishiba hứa hẹn sẽ tiếp tục vén màn nhiều góc khuất hơn trong các số tiếp theo. Cộng đồng người Việt tại Nhật nên theo dõi sát diễn biến này — không phải vì tò mò chính trị, mà vì đây là những quyết định sẽ ảnh hưởng thiết thực đến cuộc sống hàng ngày của chúng ta.
Gửi phản hồi