Thị trường tài chính toàn cầu vừa ghi nhận một tín hiệu đáng chú ý: lãi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ đã chạm mức cao nhất trong vòng 19 năm qua, theo thông tin từ thị trường trái phiếu New York ngày 15 tháng 9. Nguyên nhân chính được các chuyên gia chỉ ra là lo ngại lạm phát leo thang do bất ổn tại khu vực Trung Đông, kết hợp với mối lo về tình hình tài chính công của Mỹ ngày càng xấu đi. Làn sóng tăng lãi suất dài hạn không chỉ dừng lại ở Mỹ mà đang lan rộng ra toàn cầu — và người Việt đang sinh sống, làm việc tại Nhật Bản cũng không nằm ngoài vòng ảnh hưởng.
Chuyện gì đang xảy ra với lãi suất dài hạn của Mỹ?
Lãi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm — thường được dùng làm thước đo lãi suất dài hạn của nền kinh tế lớn nhất thế giới — đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2007, tức là trước cả cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Đây là một mốc đáng chú ý, cho thấy thị trường đang định giá lại rủi ro lạm phát và kỳ vọng về chính sách tiền tệ trong dài hạn.
Tình hình bất ổn tại Trung Đông đang đẩy giá dầu lên cao, từ đó gây áp lực lạm phát lên nhiều nền kinh tế, đặc biệt là những nước phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng như Nhật Bản. Ngoài ra, lo ngại về thâm hụt ngân sách ngày càng lớn của chính phủ Mỹ cũng khiến nhà đầu tư đòi hỏi lãi suất cao hơn khi mua trái phiếu Mỹ.
Tại sao lãi suất Mỹ tăng lại kéo đồng yên xuống?
Khi lãi suất Mỹ tăng, các nhà đầu tư toàn cầu có xu hướng chuyển tiền sang tài sản bằng đô la Mỹ để hưởng lợi suất cao hơn. Điều này làm tăng nhu cầu đô la và đồng thời gây áp lực giảm giá lên các đồng tiền khác, trong đó có đồng yên Nhật (JPY). Nhật Bản hiện vẫn duy trì chính sách lãi suất thấp hoặc gần bằng 0 trong nhiều năm qua, tạo ra khoảng cách lãi suất lớn so với Mỹ — đây chính là nguyên nhân khiến đồng yên liên tục chịu sức ép mất giá trong bối cảnh này.
Khi đồng yên yếu, hàng hóa nhập khẩu vào Nhật trở nên đắt hơn, từ đó đẩy giá cả sinh hoạt tại Nhật tăng lên — điều mà nhiều người Việt đang sống ở đây đã và đang cảm nhận rõ trong cuộc sống hàng ngày.
Ảnh hưởng trực tiếp đến người Việt tại Nhật
Với cộng đồng người Việt tại Nhật, đây là thời điểm cần theo dõi sát sao hơn các diễn biến tài chính, bởi có một số điểm ảnh hưởng trực tiếp:
- Tỷ giá yên/đô la và yên/đồng: Khi đồng yên yếu hơn so với đô la, tỷ giá quy đổi từ yên sang tiền Việt qua đô la trung gian có thể trở nên kém thuận lợi hơn. Nếu bạn đang có kế hoạch gửi tiền về cho gia đình ở Việt Nam, hãy so sánh tỷ giá kỹ trước khi chuyển.
- Chi phí sinh hoạt tại Nhật: Đồng yên yếu đồng nghĩa với giá hàng nhập khẩu tăng — từ thực phẩm, xăng dầu cho đến điện nước. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến chi tiêu hàng tháng của các gia đình người Việt tại Nhật.
- Tiền gửi tiết kiệm: Nếu bạn đang để tiền tiết kiệm bằng yên tại ngân hàng Nhật, lãi suất tiền gửi ở Nhật vẫn còn rất thấp so với nhiều nước khác. Trong khi đó, lãi suất tiết kiệm bằng đô la hoặc các sản phẩm tài chính ở Mỹ đang ở mức hấp dẫn — tuy nhiên, việc đầu tư ra nước ngoài tiềm ẩn nhiều rủi ro tỷ giá và pháp lý cần cân nhắc kỹ.
- Giá vé máy bay và chi phí về thăm quê: Khi yên yếu và giá dầu tăng, giá vé máy bay cũng có xu hướng tăng theo, ảnh hưởng đến kế hoạch về Việt Nam thăm gia đình.
Xu hướng toàn cầu: Không chỉ riêng nước Mỹ
Điều đáng lưu ý là đà tăng lãi suất dài hạn không chỉ xảy ra ở Mỹ. Theo NHK, xu hướng này đang lan rộng ra nhiều thị trường trái phiếu trên thế giới, phản ánh mối lo chung về lạm phát kéo dài và tình trạng tài chính công yếu ở nhiều quốc gia. Ngay cả Nhật Bản, dù Ngân hàng Trung ương (BOJ) vẫn đang từng bước điều chỉnh chính sách tiền tệ rất thận trọng, cũng không hoàn toàn tách biệt khỏi làn sóng này.
Trong bối cảnh đó, thị trường tài chính có thể tiếp tục biến động trong những tuần và tháng tới. Việc theo dõi thường xuyên các thông tin kinh tế, đặc biệt là tỷ giá USD/JPY và VND/JPY, sẽ giúp bạn đưa ra các quyết định tài chính sáng suốt hơn.
Nên làm gì lúc này?
Bạn không cần phải là chuyên gia tài chính mới có thể bảo vệ túi tiền của mình trong giai đoạn này. Một vài gợi ý đơn giản:
- Theo dõi tỷ giá yên/đồng hàng ngày trên các ứng dụng như Wise, Remitly hoặc các dịch vụ chuyển tiền quốc tế phổ biến trong cộng đồng.
- Nếu không cần gấp, hãy chờ thời điểm tỷ giá thuận lợi hơn để gửi tiền về Việt Nam.
- Lập kế hoạch chi tiêu hàng tháng cẩn thận hơn khi giá cả có xu hướng tăng.
- Tham khảo ý kiến của những người có kinh nghiệm hoặc các nguồn thông tin đáng tin cậy trước khi đưa ra bất kỳ quyết định đầu tư nào.
Tình hình lãi suất và tỷ giá luôn biến động và khó đoán định, nhưng việc nắm bắt thông tin kịp thời chính là cách tốt nhất để cộng đồng người Việt tại Nhật chủ động ứng phó và bảo vệ tài chính của bản thân và gia đình.
Gửi phản hồi